تبلیغات
**حیوانات** - کبوتر


**حیوانات**


کبوتر
دوشنبه 1 فروردین 1384

 

کبوتربازی در ایران

 

ازجمله سرگرمی‌هایی كه در بین گروه‌هایی از مردم وجود دارد، كبوتربازی است كه سابقه‌ای طولانی داشته و از دیرباز در بین ایرانیان رایج بوده است. حتا زمانی از وجود كبوتران نامه‌بر استفاده می‌شده است. در اراك نیز این رسم وجود داشته؛ دو روش در كفتربازی (كبوتربازی) در اراك وجود داشته است؛ اول روش تخصصی بابرنامه و دوم روش غیرتخصصی و بدون برنامه.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، در روش اول، هدف از بازی اقتصادی نبوده، بلكه تفننی است. پس از آنكه جوجه بعد از 20 روز از تخم درآمد می‌تواند بپرد. در این موقع ابتدا جوجه را با دست یا تكه چوبی می‌ترسانند تا از زمین بلند شود و پرواز كند، بعد از اینكه یك دور در حیاط منزل زد، به زمین یا پشت بام می‌نشیند. در روزهای بعد در ساعت معین پرش جوجه را مرتب بیشتر می‌كنند و در روزهای اول تلاش بر آن است كه كفتر كمتر بپرد. برای پایین آمدن كبوتر در پشت بام یا حیاط منزل، یك كفتر به دست گرفته و به كبوتر در حال پرواز نشان می‌دهند تا بنشینند.
با این روش در روزهای متوالی كبوتر جلد (جل) (تیز و شتاب) می‌شود. در این حالت كبوتر با لانه خود آشنا شده و خو پیدا كرده و دیگر پس از پرواز گم نمی‌شود. اگر جوجه یا كفتری را از محلی بیاورند برای جلد كردن آن برای مدت چند روز بالهای آن را می‌بندند تا آموخته گردد. این گروه از كبوتربازان به طور معمول صبح قبل از طلوع آفتا كبوتران را به پرواز درآورده و به طور معمول 5 تا 6 ساعت‌ آنها می‌پرند و در این مدت كبوترباز كفترها را نظار كرده و پرش آنها را زیر نظر دارد.
ارتفاع پرش كبوتران متفاوت است و به ترتیب عبارتند از:
1-
با ارتفاع بسیار كم در محدوده منزل كبوترباز.
2-
دوربونی یا میون توا (میان تاب‌ها)‌ با ارتفاع متوسط.
3-
جاكار، با ارتفاع زیاد كه كبوتر با چشم به زحمت دیده می‌شود.
4- (
چسب) با ارتفاع بسیار زیاد كه كفترها با چشم غیر مسلح دیده نمی‌شوند. در این موقع و در این ارتفاع می‌گویند به آسمون چسبیده است.
از قدیم كفتربازی در ایران در بین گروه‌های اشرافی و مالكان و شاهزاده‌ها متداول بوده كه جنبه تفننی و سرگرمی داشته است و از كبوتربازی سودی اقتصادی در نظر نبوده است و به كبوتربازان عشق‌باز ‌می‌گفتند. ولی كم كم از طبقات مرفه به سایر گروه‌ها و حتا طبقه كم‌درآمد كشیده شد و در این گروه از كبوتربازان هدف سودجویی بوده و به عنوان شغل و حرفه‌ای درآمده است. بنابراین در زمان حال در بین طبقات مرفه هدف عشق، علاقه و سرگرمی است؛ در صورتیكه در بین طبقات پایین‌تر هدف سودجویی و نوعی حرفه و پیشه است.
منزلت و موقعیت اجتماعی كبوتربازان در شهر اراك به این صورت است كه در شهر اراك به‌طور كلی كفتربازی در زمره كارهای ناپسند و غیرمتعارف است و هرگاه كسی به این كار دست زند، مردم با دیدی بدبینانه به او نگاه می‌كنند و او را جزو افراد شرور و ماجرجو به حساب می‌آورند؛ هرچند كه در بین گروه‌های طبقه اول افرادی تحصیل‌كرده وجود دارند. همانطور كه در تمام جهان افرادی به كار تفننی دست زده و به آن عشق می‌ورزند، مانند داشتن مجموعه‌های مختلف از قبیل تمبر و عكس و تابلو و غیره گروهی هم در ایران به داشتن مجموعه كفتربازی با دیدی هنری نگاه كرده و با علاقه‌ای مفرط با این كار اوقات فراغت خود را می‌گذرانند.
زشتی و قبح این كار از آنجا شروع شده است كه افرادی ستیزه‌جو و متجاوز به حقوق دیگران به كبوتربازی دست زده و هدف آنان غیر از عشق و علاقه و گذراندن وقت است؛ بلكه با دیدی اقتصادی به قضیه نگاه می‌كنند و در هنگام كفتربازی غیر از اینكه در پشت بام‌ها بطور دائم مزاحم همسایه‌ها هستند در برخورد با مردم از حالت ادب و نزاكت خارج شده و مردم را نسبت به خود بدبین می‌كنند.
انواع كبوترها به دو قسمت عمده تقسیم می‌شوند:
1-
كبوتران وحشی
2-
كبوتران اهلی
و كبوتران اهلی به دو قسمت تقسیم می‌شدند. اول كبوتران پرشی با رنگ‌های مختلف و دوم كبوتران زینتی.
1-
كبوتران پرشی: با رنگ‌های سفید، زرد، سرخ، زاغ، سبز و قهوه‌یی.
از تركیب كبوتران نامبرده كفترهای پرشی رنگین دیگری به‌وجود می‌آید كه رنگ آنها مخلوطی از رنگهای اصلی بالا می‌باشد مانند طوقی، گلی، دوشونی (دوشانه‌یی) كه رنگ این كبوتران منظم و مشخص است و تعدادی هم غیرمنظم هستند، مانند پلنگ، ابلق، سوسكی، آینه‌یی و غیره.
به طور معمول دم كبوتران پرشی دارای 12 تا 14 تار بوده كه نمونه 14 تاری آن مرغوبتر می‌باشد.
2-
كبوتران زینتی: این گروه مانند كبوتران پرشی نمی‌توانند زیاد پرواز كنند. پرش آنها در ارتفاع كم بوده و پس از زمانی كوتاه خسته شده و می‌نشینند. مهمترین آنها عبارتند از:‌ یاهو، دم چتری، فری (هلندی).
یاهو به طور معمول سفیدرنگ بوده و به جای كاكل تاجی پهن داشته و پاهای آنها پر از پر است.
دم چتری، سفیدرنگ بوده و گردنی بلند و سینه‌ای جلوآمده دارد و همیشه سرخود را به طرف عقب می‌كشد و تعداد تاردم این كبوتران تا 34 عدد هم دیده شده است.
فری (هلندی) نژاد این گونه كبوتران خارجی است و دارای گردنی بلند و پرهایی به صورت یال در اطراف گردن آن است و رنگ آنها مخلوطی از رنگهای مختلف است.
اصطلاحاتی كه معمولاð در بین كبوتربازان معمول است عبارتند از:
كفتر خون: خانه كبوتران، محل نگهداری آنان.
جفت خون: قسمتی از لانه كه كبوتر نر و ماده را با هم جفت می‌كنند.
لونه ولی: كبوترانی هستند نیمه وحشی و جفت جفت در لانه‌های غیر مشخص جا می‌گیرند و كبوتربازان دنبال اینگونه كبوتران نیستند.
تیركی: چون در كفتر خون تعداد كبوتران زیاد است و كف آنها همیشه پر از فضولات كبوتران است، بنابراین برای جلوگیری از آلوده شدن كبوترها چوب‌های باریكی (نی‌مانند) به‌صورت افقی و عمودی نصب می‌كنند تا كبوتران بتوانند روی تیركی استراحت كنند.
گره: به كبوتری می‌گویند كه به محض بلند شدن از زمین شروع به معلق زدن می‌كند و گاهی به صورت عمودی در حال معلق زدن اوج می‌گیرد كه به طور معمول قبل از اوج گیری آنها را می‌نشانند.
سفت: به كبوتری می‌گویند كه از ابتدای پرش شروع به بازی (معلق زدن) می‌كند تا جا كار ادامه دارد، این نوع كبوتران بر خلاف گره‌ها كمتر گم می‌شوند.
پنچه: نوعی از حالت پرش كبوتر را گویند كه در حال پرواز كمی توقف كوتاه كرده و سپس بطور عمودی معلق می‌زند و این حالت تا اوج‌گیری ادامه دارد.
تنگ بون: چون در هنگام فرود‌ آمدن كبوتر، آهنگ پرش تنظیم، تبدیل به نامنظم می‌شود؛ بدین جهت كبوتر دوباره اوج می‌گیرد و دوباره مشغول معلق زدن می‌شود این كار را بدان سبب انجام می‌دهد كه بتواند راحت فرود آید.
به محل فروش كبوتران سهله گویند و به طور معمول مغازه‌ای است كه جلو آنرا با تورهای فلزی یا نخی مسدود می‌كنند و چون در این محل كبوتر را به آسانی می‌توانند بگیرند، سهله گویند. سهله دارای حرفه و شغلی معین است كه كار سهله‌دار خرید و فروش كبوتر می‌باشد و سهله به‌طور معمول پاطوق كبوتربازان حرفه‌یی بوده كه مورد سرزنش مردم شهر است.
دانه كبوتر پرشی فقط ارزن است كه عصرها به كبوتر داده می‌شود و گاهی قبل از پرواز مشتی ارزن به كفتر می‌دهند كه به آن چاشنی گویند. كبوتران جوجه كشی را روزی دوبار دانه می‌دهند كه عبارت است از مخلوطی از گندم و ارزن یا گندم و ماشك یا قره‌ماش.
در بهار و تابستان از دادن دانه‌های چربی‌دار خودداری می‌كنند؛ زیرا باعث پیدایش غدد چربی در بدن كبوتر می‌گردد.
اهم بیماریهای كبوتران عبارتند از خناق، اسهال، آبله، سل، طاعون، صرع و فلج.
مسابقه كبوتربازان به این ترتیب است كه كفتربازها اغلب بر سرپوش كبوتران پرشی خود شرطبندی می‌كنند كه گاهی به صورت جایزه نقدی گزاف است.

<:P:>




نوشته شده توسط فرزین در دوشنبه 1 فروردین 1384 و ساعت 08:03 ق.ظ
Desined By Mohamad + Alireza